PIOTRSKARGA.PL

Jeśli chcecie Państwo być na bieżąco informowani o aktualizacjach i zmianach na stronach naszego serwisu prosimy o wpisanie adresu e-mail

NASZ RUCH NIE JEST PARTIĄ POLITYCZNĄ, ANI TEŻ NIE JEST POWIĄZANY Z KTÓRYMKOLWIEK Z ISTNIEJĄCYCH UGRUPOWAŃ POLITYCZNYCH
Prezydentura Ronalda Reagana
Prezydentura Ronalda Reagana jest w wielu aspektach bardzo wyjątkowa. Zdaniem wielu współczesnych historyków, rządy Reagana były jednymi z najbardziej wyróżniających się w XX wieku.
Ronald Reagan był politykiem posiadającym wizję polityki, którą zawsze się kierował. Podążał drogą jaką sobie nakreślił. To właśnie tą skrupulatną realizację postawionych sobie wcześniej celów można uznać za wiodącą cechę ośmioletnich rządów czterdziestego prezydenta Stanów Zjednoczonych.
Rzadko spotyka się polityka o tak jasnych i wyrazistych poglądach jak Ronald Reagan, który przez całą swą karierę polityczną głosił swe niezmienne, uznawane w tamtych czasach niemalże za skrajnie konserwatywne poglądy.
Prezydentura Ronalda Reagana wyróżniała się spośród pozostałych prezydentur drugiej połowy minionego wieku. Ostatnim przed Reaganem "silnym" szefem państwa był Dwight Eisenhower. Kolejne dwadzieścia lat to okres raczej słabych, niepopularnych prezydentur. Zdaniem autora książki poświęconej Ronaldowi Reaganowi - Laurence'a I. Barretta, Reagan był na tyle wyrazistym politykiem, iż pojęcie "Reaganizmu" powstało jeszcze zanim zasiadł on w Białym Domu. Natomiast w przypadku jego poprzednika na stanowisku prezydenta Jimmy'ego Cartera do dziś nie możemy mówić o "Carteryźmie" ze względu na jego słabe rządy i blady wizerunek Cartera jako polityka.1
Ów "Reaganizm" nie był programem politycznym w typowy, tradycyjny sposób. Reagan wysuwał wiele ściśle skonkretyzowanych mniej lub bardziej radykalnych sugestii. Do najważniejszych można zaliczyć m.in. zdecydowaną obniżkę podatków, gwałtowną rozbudowę potęgi militarnej Stanów Zjednoczonych, ograniczenie ingerencji rządu federalnego w gospodarkę, a także powrót do tradycyjnych wartości w sferze moralności.2
Cechą charakterystyczną tych propozycji była przede wszystkim ich prostota. Były one zrozumiałe dla każdego i wolne od różnych zawiłości sztucznie dodawanych przez wielu polityków. Reagan ze swoimi poglądami był niesamowicie wyrazisty, a dzięki niebywałej elokwencji i poczuciu humoru, które w przypadku jego kariery politycznej okazały się wielką zaletą, zyskał ogromną charyzmę wśród Amerykanów.
Zdaniem Barreta trzy przymiotniki najlepiej opisujące "Reaganizm" to: radykalny, prosty oraz optymistyczny.3 O programie Reagana zdecydowanie można powiedzieć, iż był radykalny. Nikt dotychczas nie poczynił tak zdecydowanych zmian. To za czasów Reagana dokonano największych cięć podatkowych w historii Stanów Zjednoczonych. Również w kwestiach społecznie drażliwych, Reagan zajmował jasne i klarowne stanowisko, czego najlepszym przykładem jest jego postawa wobec kwestii aborcji, której był zdecydowanie przeciwny. Wydał nawet w związku z tym książkę "Aborcja i sumienie narodu".4
Sposób politykowania, jaki uprawiał Ronald Reagan okazał się skuteczny. W 1980 roku zwyciężył w wyborach zostając czterdziestym prezydentem Stanów Zjednoczonych. Po objęciu urzędu kontynuował ten sposób uprawiania polityki. Już w swym wystąpieniu inauguracyjnym, które wygłosił w dniu zaprzysiężenia - 20 stycznia 1981, wskazywał na największe problemy Stanów Zjednoczonych: "Cierpimy z powodu najwyższej inflacji, jaka kiedykolwiek miała miejsce w historii tego państwa. Szkodzi ona naszym inicjatywom gospodarczym, stanowi niezasłużoną karę dla oszczędzających oraz niszczy zarówno młode jak i stare firmy, (...) Ci, którzy pracują, nie mogą otrzymać uczciwej zapłaty za swój wysiłek, gdyż są nękani niesprawiedliwością naszego systemu podatkowego. Systemu, który wymierza jednostkom kary za sukces ekonomiczny i nie pozwala osiągnąć gospodarce pełnej produktywności".5 Tymi słowami, wyraźnie ukazał swe wolnorynkowe poglądy. Nie ograniczył się wyłącznie do wymieniania problemów, wskazał także przyczyny, jakie je wywołały: "Rząd nie jest lekarstwem na bolączki związane z obecnym kryzysem z tej prostej przyczyny, że to on stanowi problem".6 Te ostatnie słowa, mające silne zabarwienie libertariańskie, z czasem stały się sztandarowym przykładem ideologii, jaką reprezentował Reagan.
Analizując politykę zagraniczną prowadzoną przez administrację Reagana, nasuwa się wniosek, iż dominującą kwestią była zimna wojna. Reagan stając na czele jednej ze stron w zimnej wojnie, odszedł od polityki odprężenia prowadzonej przez poprzednich kilku prezydentów. Postawił na zdecydowane zwiększenie zbrojeń. Zdawał sobie sprawę, iż Związek Radziecki ze swą popadającą w kryzys gospodarką nie będzie w stanie dotrzymać kroku Stanom Zjednoczonym w prowadzonym przez nich wyścigu zbrojeń. Częścią tego wyścigu był program Inicjatywy Obrony Strategicznej zwanej także "Gwiezdnymi wojnami" polegający na zbudowaniu tarczy antyrakietowej nad terytorium Stanów Zjednoczonych. Celem prowadzenia takiej polityki było przystąpienie do negocjacji z pozycji silniejszego, co stawiałoby Stany Zjednoczone w zdecydowanie lepszym położeniu. Konfrontacja wprost ze Związkiem Radzieckim nie była jedyną płaszczyzną walki Reagana z komunizmem. W swojej polityce międzynarodowej Reagan popierał wszelkie ruchy antykomunistyczne w wielu krajach, a szczególną aktywność wykazywał w Ameryce Łacińskiej. Polityka taka miała swe źródło w tzw. doktrynie Reagana, która polegała na przeciwstawianiu się wpływom Związku Radzieckiego, poprzez wspieranie antykomunistycznych ruchów w krajach komunistycznych, lub zagrożonych komunizmem.7 Do prawdopodobnie najsilniejszej pomocy doszło w przypadku Nikaragui. Miały miejsce także interwencje czysto zbrojne, takie jak w październiku 1983 roku, kiedy to wojska amerykańskie dokonały inwazji na Grenadę w celu obalenia radykalnie lewicowego rządu i przywrócenia demokracji.8
Liczne grono historyków jest zdania, że to właśnie Ronald Reagan miał największy wkład w obalenie komunizmu.
Prezydentura Reagana wywarła także istotny wpływ na sytuację polityczną i gospodarczą Polski. Za jego rządów polscy opozycjoniści otrzymywali wsparcie finansowe. Pomoc została zwiększona po wprowadzeniu stanu wojennego w 1981. Istotny wpływ na rozwój sytuacji w naszym kraju miały także sankcje gospodarcze, których Reagan nie zawahał się wprowadzić.
Z ideologicznej strony Ronald Reagan postrzegał naród amerykański jako kwintesencję najlepszych wartości. Uważał Stany Zjednoczone za ostoję wolności. Był zdania, iż pozostałe kraje powinny iść śladem Ameryki, naśladując jej polityczne, ekonomiczne oraz społeczne struktury. Kraj, który przeciwstawiał się takiemu niemalże dogmatowi, zdaniem Reagana stawał się wrogiem Stanów Zjednoczonych i stanowił zagrożenie dla wolności.9
Ronald Reagan zapisał się w historii tym, iż swoimi wyrazistymi poglądami kierował się na każdej płaszczyźnie swej działalności. Jako wielki obrońca wolności jednostki, zawzięty wróg wszelkich niesprawiedliwych prób jej ograniczania, dbał o wolność człowieka nie tylko w "standardowych" sferach. Jako naprawdę jeden z nielicznych polityków walczył o wolność obywatela także w gospodarce. Teoretycznymi podwalinami, na których opierała się jego polityka w tej dziedzinie była chicagowska szkoła ekonomii, na czele której stał laureat nagrody Nobla, Milton Friedman.
Zmiany gospodarcze, których autorem była administracja Reagana do dziś określa się mianem reaganomiki. Aby odpowiedzieć na pytanie jaki był wpływ prowadzenia takiej polityki na stan amerykańskiej gospodarki, należy wcześniej nakreślić główne jej założenia, a także ukazać stan w jakim znajdowała się gospodarka amerykańska w poszczególnych okresach.
Koniec lat siedemdziesiątych to czas, w którym Stany Zjednoczone znajdowały się w kryzysie. Głównymi problemami była galopująca inflacja oraz rosnące bezrobocie. Ostatnie dwadzieścia lat, począwszy od początków lat sześćdziesiątych to okres nieustannego rozrostu aparatu państwowego, który z czasem przeobraził się w redystrybutora dochodu nakładającego podatki na jedne osoby, by obdzielić zyskami z nich inne osoby. Takie ruchy powodowały ciągłe obniżanie wydajności produkcyjnej gospodarki. Reagan jako zwolennik monetaryzmu, właśnie w nadmiernym wpływie państwa na gospodarkę widział główną przyczynę postępującego kryzysu. W wyborach w 1980 roku społeczeństwo amerykańskie, wybierając Ronalda Reagana na prezydenta, przyznało mu niejako rację, iż wydatki rządowe wyrwały się spod kontroli. Coraz więcej ludzi było zdania, że Ameryka nie może sobie dłużej pozwalać na coraz kosztowniejsze liczne programy socjalne, zaniedbując przy tym obronę i przeszkadzając prywatnej inicjatywie dążącej do osiągnięcia dochodu i dobrobytu. Polityka Reagana miała to zmienić i przywrócić wzrost ekonomiczny z wcześniejszych okresów.10
Program gospodarczy Reagana był niejako połączeniem kilku idei: tradycyjnego wolnorynkowego konserwatyzmu, racjonalizmu, lecz przede wszystkim bazował na ekonomicznych teoriach monetaryzmu i tzw. ekonomii podaży. Obie te koncepcje zakładały, iż powodem kryzysu, który miał miejsce w Stanach Zjednoczonych od połowy lat siedemdziesiątych, była interwencja państwa w gospodarkę, która zakłócała mechanizm rynkowy. Monetaryzm badał wpływ prowadzonej przez państwo polityki pieniężnej na dochód narodowy. Zdaniem ojca tego ruchu - Miltona Friedmana, należało odrzucić "niepotrzebną" interwencję państwa.
Przejmująca władzę w 1981 roku administracja Reagana ustanowiła priorytety dla własnych działań. Pierwszym z nich było dążenie do obniżenia inflacji do bezpiecznego, kilkuprocentowego poziomu. Obniżenie inflacji miało się stać bodźcem do wzrostu dochodu i dobrobytu.
Kolejnym było przywrócenie długotrwałego, stałego wzrostu potencjału produkcyjnego gospodarki amerykańskiej. Wywołanie wzrostu gospodarczego do tak wysokiego poziomu, jaki osiągano w przeszłości było ogólnym założeniem i postrzegano go jako lepsze rozwiązanie w kwestii pomocy ludziom o niskich dochodach, aniżeli stałe zwiększanie rządowych programów poprawy poziomu życia.
Inną ważną sprawą, którą miała się zająć administracja prezydenta było wzmocnienie obrony narodowej. Zdaniem Reagana obrona narodowa od wielu lat była zaniedbywana i należało zdecydowanie zwiększyć wydatki na nią, aby osiągnąć satysfakcjonujący poziom, zapewniający bezpieczeństwo narodowe.
Istotną kwestią w programie Reagana było zwiększenie wolności wyboru jednostki w społeczeństwie oraz decentralizacja w sprawach gospodarki. Zwrócenie możliwości decydowania o sobie i swoim kapitale obywatelowi a także pobudzenie mniejszych jednostek administracyjnych do aktywniejszej służby publicznej stanowiło kluczową sprawę dla Białego Domu.
Kolejnym punktem było zachowanie socjalnej "siatki bezpieczeństwa dla ludzi w niekorzystnym położeniu", jednakże należało zmniejszyć rozmiary owej "siatki". Należało ograniczyć rolę rządu w redystrybucji dochodu i organizowaniu programów socjalnych na tak szeroką skalę.11
Były to najważniejsze cele jakie stawiała sobie administracja, a do ich osiągnięcia opracowała program, który zawierał kilka głównych założeń.
Pierwszym z nich była ścisła kontrola wydatków federalnych, a także przeznaczanie większych funduszy na obronę narodową. Ograniczenie wydatków rządowych przeznaczanych na sferę socjalną do niemalże minimalnego poziomu, eliminacja okazji do marnotrawienia i defraudacji rządowych pieniędzy, a także scedowanie odpowiedzialności i części władzy z poziomu federacji na szczebel lokalny, były głównymi środkami prowadzonej kontroli wydatków rządowych.
Kolejnym ruchem poczynionym przez administrację była znaczna redukcja stawek podatkowych i reforma systemu podatkowego. Marginalne stawki podatku dochodowego od osób fizycznych zostały obniżone o 30 procent w ciągu trzech lat, a system podatkowy dla firm został znacznie uproszczony.
Inną kwestią, którą zajęła się administracja było rozpoczęcie prowadzenia stałej i przewidywalnej polityki pieniężnej. Reagan ograniczył interwencjonizm państwowy, czym zapobiegł nadmiernemu wypływowi pieniądza z państwowej kasy.
Innym z podstawowych środków mających pomóc osiągnąć postawione cele przez administrację, było kontynuowanie deregulacji gospodarki. Ograniczono liczbę praw, które utrudniały aktywność gospodarczą obywateli, dając tym im większą swobodę postępowania.12
Pytany o końcową opinię na temat prezydentury Ronalda Reagana, podzielam zdanie znacznej grupy historyków, nadających tej prezydenturze zdecydowanie pozytywną ocenę. W zakresie polityki zagranicznej, to właśnie Ronald Reagan jest przez wielu obserwatorów postrzegany, jako osoba, która w znacznym stopniu przyczyniła się do upadku komunizmu. Dzięki jego polityce, Związek Radziecki nie był w stanie dłużej konkurować ze Stanami Zjednoczonymi, a także utrzymać wpływów w wielu krajach. Natomiast na płaszczyźnie polityki wewnętrznej, reformy przeprowadzone przez Reagana przyczyniły się do nakręcenia koniunktury gospodarczej, która utrzymywała się na wysokim poziomie przez wiele lat. Sposób w jaki rządził Ronald Reagan był także niejako drogowskazem dla przyszłych polityków republikańskich, szczególnie dla jego następcy - George'a Busha, m.in. dlatego dziedzictwo polityczne Ronalda Reagana jest widoczne do dziś.

Marcin Para


Przypisy:
1 Laurence I. Barret, Gambling with History. Reagan in the White House, Doubleday & Company, Inc., Garden City, 1983, str. 46
2 Tamże, str. 48
3 Laurence I. Barret, Gambling with History. Reagan in the White House, Doubleday & Company, Inc., Garden City, 1983, str. 51
4 Edmund Morris, Dutch: A Memoir of Ronald Reagan, Random House, New York, 1999, str. 479
5 Ronald Reagan, Moja wizja Ameryki, Arwil, Warszawa, 2004, str. 96
6 Tamże, str. 97
7 http://en.wikipedia.org/wiki/Reagan_Doctrine
8 Longin Pastusiak, Prezydenci, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa, 1987, str. 426
9 Wilbur Edel, The Reagan presidency, Hippocrene Books, Inc., Nowy Jork, 1992, str. 168
10 Michael J. Boskin, Reagan and the Economy, Kampmann & Co., Nowy Jork, 1987, str. 5
11 Michael J. Boskin, Reagan and the Economy, Kampmann & Co., Nowy Jork, 1987, str. 52
12 Michael J. Boskin, Reagan and the Economy, Kampmann & Co., Nowy Jork, 1987, str. 53

poloniachristiana
Lepanto
Ukazał się 29. jubileuszowy numer "Rycerza Lepanto"
Czytelnicy znajdą w nim m. in. artykuły:
  • Szkoła Rycerska przy Instytucie im. Ks. Piotra Skargi
  • Z życia sekcji
  • Śp. Rafał Serafin - tak go zapamiętałem
  • Siedzący Byk katolikiem
  • Pistolety maszynowe Mors i MKPS
Numer 95,
lipiec/sierpień 2017 r.
  • Kongres Apostołów Fatimy